
Amudaryo tumani fermer kengashi tomonidan “Antikorrupsiya” telegram ijtimoiy tarmog‘i orqali "tumanda Qishloq xo‘jaligi bo‘limi boshlig‘i o‘rinbosari Qudrat Jalg‘asbayevich tomonidan hokim topshirig‘i deb fermerlarga paxtani majburiy tarzda sotishga undamoqda" mazmunida yoritilgan murojaat o‘rganib chiqildi hamda o'rganishlar natijasida quyidagilarni ma'lum qilamiz.
Ma’lumki, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 17-yanvar kuni “Paxta xom ashyosini yetishtirish va sotishda bozor mexanizmlarini ko‘llashni izchil davom ettirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi PF-7-sonli Farmoni qabul qilingan. Ushbu Farmonning 2-bandida “Shunday tartib o‘rnatilsinki, unga muvofiq 2025-yil paxta hosilidan boshlab:
a) fyuchers shartnomalari kalendar yilning 1-noyabridan keyingi yilning 1- iyunigacha xo‘jaliklar va qayta ishlovchilar o‘rtasida birjada erkin shakllanadigan, biroq e’lon qilingan boshlang‘ich narxdan past bo‘lmagan narxda tuziladi.
Bunda fyuchers shartnomasi qishloq xo‘jaligini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi (keyingi o‘rinlarda — Jamg‘arma) resurslari hisobidan imtiyozli kredit ajratishga asos bo‘ladi va imtiyozli kredit e’lon qilingan boshlang‘ich narxdan kelib chiqib ajratiladi;
b) forvard shartnomalari kalendar yilning 1-noyabridan keyingi yilning 1-martigacha xo‘jaliklar va qayta ishlovchilar o‘rtasida o‘zaro kelishilgan narxlarda tuziladi.
Bunda paxta xom ashyosini yetishtirish xarajatlari xo‘jaliklar va qayta ishlovchilarning o‘z mablag‘lari yoki tijorat kreditlari hisobidan amalga oshiriladi;
v) spot shartnomalari real vaqt rejimida omborda saqlanayotgan paxta xom ashyosi hajmiga xo‘jaliklar va qayta ishlovchilar o‘rtasida o‘zaro kelishilgan narxda tuziladi. Bunda:
xo‘jaliklarga Jamg‘arma resurslari hisobidan imtiyozli kreditlar ajratishda bankka kredit qiymatining 50 foizi miqdorida likvidli mol-mulk taqdim etiladi;
spot shartnomalari rasmiylashtirishni rejalashtirgan xo‘jaliklar har hosil yilining 1-martigacha (2025-yil hosili uchun 1-maygacha) mavjud paxta xom ashyosini saqlash omborlari (maskan) belgilangan talablarga javob berishi yuzasidan Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi va boshqa tegishli idoralar tomonidan berilgan xulosani yoki xuddi shunday xulosasi mavjud omborlarda vaqtincha saqlash bo‘yicha tuzilgan ijara shartnomasini «Agroplatforma» axborot tizimiga kiritishi shart;
g) saqlash omborlari yoki ijara shartnomalari mavjud bo‘lmagan xo‘jaliklar o‘zi yetishtiradigan paxta xom ashyosi bo‘yicha har hosil yilining
1-martigacha forvard yoki 1-iyunigacha fyuchers shartnomalari rasmiylashtiradi” deb ko‘rsatilgan.
Mazkur holatda fermer xo‘jaliklarini paxta sotish bo‘yicha majburlash holatlari bo‘lmaganligini, yuqorida qayd qilingan Farmon talablaridan kelib chiqib, fermer xo‘jaliklariga xabar yetkazilganligini ma'lum qilamiz.
I.Palvanov, Amudaryo tumani fermerlar kengashi raisi.